Search This Blog

Sunday, March 28, 2021

Et tu Brute

Beware the ides of March"

Roman sipai hotu General ropui Julius Caesar, Rome lal ni tura ngaih chu Rome senator pathum- Marcus Brutus, Gaius Cassius leh Decimus Brutus te kaihhruai senator 60 te chuan phiarruin kum BC 44, March 15 (ides of March) khan Rome khawpuia rorelna in Capitol hmuna Theatre of Pompey_ah, lallukhum khumtir tum a nih laiin an vit hlum a ni.

Julius Caesar thah thu hi a chanchin tak tak (history) aiin 1599 kuma William Shakespeare lemchan thawnthu 'The Tragedy of Julius Caesar' (The Tragedie of Ivlivs Cæsar) khan a tilar ta zawk mah mah emaw tih tur a ni.

He lemchan thawnthua a lan dan chuan Caesar hi a hmain zawlnei (soothsayer) pakhatin 'March 15 chuan fimkhur ang che' (Beware the ides of March) tiin a lo vaukhan tawh a. March 15 chu a lo thleng a, rorelna in pana Caesar kal chuan zawlnei chu hmuin, "March 15 chu a lo thleng ta," tiin a han chhuahchhal a, zawlnei chuan, "Ni e, ka pu, mahse a la ral lo a nia," a lo ti a. Rorelna hmunah hian a phiarrutute chuan an vit hlum ta a ni.

Caesar vit hlumtute zingah hian Caesar ṭhian ṭha Brutus pawh a tel ve. Brutus hian a vih laiin Caesar chuan ṭawngkam hmingthang tak 'Et tu Brute' tih hi a sawi a ni.

Et tu Brute tih chu sapṭawng tluangin 'You too, Brutus' tihna a ni. A ṭhian ṭha ber anga a lo ngaih ṭhin Brutus pawhin thah tumin a vit tih a han hriat chuan Caesar rilru chu a na em em mai a, 'Nang lehzel pawhin (min thah i lo duh a ni) maw, Brutus' tiin a au chhuak a ni.

Kan tunlai politics khawvelah pawh hian ṭhian ṭhate inphatsanna, 'politics thlan inlaihsak' tih tur ang chi hi a awm fo maithei e. Mi tam tak hi 'Et tu, Brute' ti_a au chhuak tur an tam tawh maithei.

Tin, Julius Caesar thawnthuah hian kan tunlai politics hlimthla niawm tak dang pawh a la awm. Caesar an han that ta tihah a thattute zinga meizang hlaptu ber Brutus chuan mipui hmaah thu a han sawi ta a, Caesar chu lal a nih chuan mipui tan phurrit a nih nasat turzia, mipuiin an tawrh nasat turzia a han sawi a, mipui chuan dik hi an ti em em mai a. Chutianga hnam hmelma lo dahṭhatu Brutus leh a ṭhiante chu namen lova fakin an ngaisang a.

Chutah, Caesar ṭhianpa Mark Antony _a'n thu a han sawi ve leh ta thung a, Caesar thattu Brutus chu dem miah lo anga lang, a thusawi tawp apianga 'Brutus chu mi zahawm tak a ni' ti zel chungin Caesar_a'n mipui a hmangaihzia leh mipui hamṭhatna tura hmachhawp a lo neih nasatzia a han sawi ve ta tak tak a. Thu a han sawi zawh chuan mipui chuan ram leh mipui hmangaihtu Caesar lo thattu Brutus leh a ṭhiante chu hnam hmelma angah an ngai leh ta chiah thung si a ni.

Tunlai Mizoram mipui hi Rome khawpui mipui nen hian kan inang hmel khawp hian ka hria; a sawi hnuhnung apiang thu sawi awiha thle dual dual.

No comments:

Post a Comment

ROLLS ROYCE THUNAWI

English engineer hmingthang, motor car siamtu company lar Rolls-Royce dintu zinga mi Sir Frederick Henry Royce, (1st Baronet, OBE) kha vawii...