Arabian Nights thawnthu chhiar ṭhin chuan in hria ang a, Muslim hian hming phuah dan bik hi an nei a, an hming pum hriat chuan an thlahtute a hriat nghal deuh mai. Osama hming sei duah mai pawh hian awmzia a nei a, hetiang hi a ni (a sapṭawng hian dah mai ila, kan hrethiam vek tho ang):
Osama bin Mohammed bin Awad bin Laden tih chu
'Osama, son of Mohammed, son of Awad, son of Laden'
tihna a ni.
Ama hming hi Osama a ni a,
a pa chu Mohammed a ni a,
a pa pa chu Awad a ni a,
a pa pa pa chu Laden tihna a nih chu.
(Mohammed = Mohammed bin
Laden
Awad = Awad bin Aboud bin
Laden
Laden = Laden Ali al-Qahtani)
(Ka pa hi Thanghuta a nia,
ka pa pa chu Lalrawna a nia,
ka pa pa pa chu Pawihkila a nia,
ka pa pa pa pa chu Pudara a ni awm e. Muslim dan hian ka hming hi han phuah ve mai se aw... 😁)
Osama pa Mohammed bin Awad bin Laden hi Yemen lam mi a ni a, in leh thil dang sak (construction) lam ti mi, mi hausa (billionaire) niin Saudi Arabia ram lal Saud chhungkua nena inhnai tak an ni nghe nghe. A nu Hamida Alia Ghanem hi a pa nupui 10_na a ni a, Yemen mi tho a ni. Bin Laden pian hnu lawk hian a pa chuan a nu hi a ṭhen a, a pa thawhpui Mohammed al-Attas chuan a nei ve ta thung.
** Muslim danah hetia nupui ṭhen a, midang neihtir mai hi thil mak a ni lem lo va, hausa deuh chuan nupui hi an duh tawk tawk an nei deuh mai ni tur a ni. A che na zual phei chuan Muslim ram ve tho, ram rethei deuh aṭangin mi rethei fa, tleirawl te te hi nupui turin an lei a, an duh tawka an chen hnuah an ṭhen leh a, chungte chu midangin an lo nei ve leh mai ṭhin a ni. Muslim danah nupui ṭhen hi a awlsam khawp a, 'Triple Talaq' an tih danah phei chuan mipain a nupui a ṭhen duh chuan 'talaq' tih thumal hi vawi 3 a chham khum a, a ṭhen fel der a ni mai; telephone hmang pawhin 'talaq talaq talaq' ti_a a nupui a chham khum chuan ralkhatah a ṭhen fel der tihna a ni. Hman deuh khan India ramah Supreme Court chuan hmeichhe rah behnaah ngaiin Triple Talaq dan hi tihtawp a tum a, Muslim tam takin duh lovin lungawi lohna an lantir a, an zingah hian Muslim hmeichhia pawh tam tak an tel ve nia. Engtin nge thutlukna an siam chu ka hre tawh lo. **
Osama nu Hamida leh Al-Attas inneih hi kum 1950 leh 1960 inkar vel kha a ni a, mahse Bin Laden pate nen hian in khata sawi theihah an la cheng tlang tho. A nute nupa chuan fapa pathum leh fanu pakhat an neih hnuin in tharah an khawsa hrang ta a, Bin Laden pawh a nute bulah zawk hian a khawsa chho ve ta a ni. A pa sumdawnna hlutzawng hi dollar billion 5 vel a ni a, heta ṭang hian Osama hian dollar million 25–30 vel a rochun chho ve a ni.
Bin Laden chhungkua hi Sunni Muslim ruh tak an ni. Osama hi kum 1968 aṭanga 1976 khan sikul pangngai (secular school) ṭha tak Al-Thager Model School_ah a kal ṭhin a, kum 1971 khan sapṭawng zirin Oxford, England_ah a lo kal bawk. Hemi hnu hian economics leh business administration zirin King Abdulaziz University_ah a kal leh ta a, kum 1979 khan civil engineering degree a zo a, kum 1981 khan public administration degree a zo bawk nia sawi a ni.
Mahse, a zirna chungchang hi sawi dan dang a awm; lehkha zir peih tak nia sawi chu a ni a, University hi kum 3 chauh a kal a, college degree a nei hman lo nia sawi an awm ve bawk.
University a kal lai hian sakhaw zirtirna lamah a tui em em a, Quran bu bakah jihad chungchang a zir nasa hle a, mi ṭanpuina lamah a inhmang nasa viau bawk. Hei bakah hian poetry phuah lamah a tui a, lehkhabu chhiar a peih hle bawk. A lehkhabu ngainat zingah indopui 2_na laia sipai hotu hmingthang pahnih, British sipai lal Field Marshal Bernard Montgomery leh France sipai lal Charles de Gaulle kutchhuakte pawh a tel. Sakawr a ngaina a, football pawh a khel nasa ve ṭhin; a position duh ber chu centre forward a ni. Football club lamah chuan Arsenal a ṭan niin sawi a ni. Mi zaidam tak, ṭawng tlem leh ṭawng nem lam niin, pa sang leh cher lam, feet 6 leh inches 4 vela sang, kg 73 vela rit a ni.
Football lam hi sawi zawm lawk ang: ⚽
A naupan laia a ṭhian pakhat Khaled Batarfi chuan, "Nipui lai chuan hma takah kan tho va, mosque_a kan ṭawngṭai hnuin football kan khel ṭhin. Kan inkhel chu kan ṭang theiin kan inhnial nasa ṭhin khawp a, 'i foul.... a goal... goal lo...' tiin kan inhnial vak ṭhin. Ani (Bin Laden) chauh hi inhnialna leh intihbuainaa tel ve ngai lo a ni. Inkhelh hi nuam a ti hrim hrim niin a lang a, inhnialnaah chuan a tel ve duh ngai reng reng lo," a ti.
A puitlin hnu pawhin inkhelh hi a la ching a ni awm e. A khàn a sang a, inkhelah hian a ṭangkai ṭhin hle a ni ang, a bodyguard ṭhin Nasser al-Bahri pawhin, "A sang ṭha bawk a, ball head tura zuan vak pawh a ngai ve lo," a ti. Arsenal ṭan tak a ni kan tih tawh kha, Gunners legend Ian Wright kha a ngaisang em em a, Riyadh_a an awm laiin a fapa pawh Ian Wright jersey hi a leisak hial an ti.
A la tawp mai lo....
Kum 1994 khan European Cup Winners Cup (he tournament hi kum 1999 khan tihtawp a ni ta a, Chelsea chu champion hnuhnung ber an ni) quarter final_ah Arsenal leh Italian club Torino an intum a, first leg_ah goal awm lovin an inhnehtawk. March 15, 1994 khan Highbury_ah second leg khelin mipui 34,678 zetin an en a, an zingah hian Osama Bin Laden hi a tel ve niin sawi a ni.
He thu hi World Trade Centre beih a nih, September 11, 2001 khan sawi thar leh a ni a, titi a titam hle. Arsenal hotute chuan, "He thil hi a hmain kan lo hre ve miah lo va, a tak tak a nih chuan tun hnuah hi chuan Highbury khelmualah hian kan lawm lem lo hle ang," tiin thuchhuah an siam a ni.
He thil hi a tak tak a nih leh nih loh hriat chian a ni lo, 'sawi chu a awm' tih ang chauh a ni a, 'bawm àk thu' kan tih ang mai mai te pawh hi a ni ta ve ang. Mahse, 'Osama hian Arsenal a ṭan' tih hi chu thu dik a nih hmel e.
Inkhel lamah let leh ila; minute 66_naah Tony Adams chuan head goal_in Arsenal hian semi final an thleng ta a. Semi final_ah hian PSG an hneh a, final_ah Italian club tho Parma hneh lehin an champion ta nghe nghe a ni.
Osama leh Arsenal inzawmna hi a la tawp mai lo. Tun hma deuh khan Arsenal midfielder (tuna Juventus lama khel mek) Aaron Ramsey hian goal a thun hnu deuh lawkah khawvel mi lar an thi duh tih sawi kha a awm a, 'Ramsey anchhia' (Ramsey curse) an tih fiamthu nghe nghe kha. Sawi tur tingin thil kha a thleng dik zeuh zeuh tak tak kha a nia.
May 1, 2011 khan Ramsey hian Arsenal_in Manchester United an hnehna goal a thun a, a tuk May 2, 2011 khan Bin Laden hi kah hlum a ni ve leh chiah. A mak zawnga sawi tum tlat chuan 'a club ṭan ber te chakna goal a thihpui' kan ti thei awm e.
Osama chanchinah kal leh tawh ila...
Kum 17 a nih kum, 1974 khan Osama hian nupui Najwa Ghanhem a nei a, September 11, 2001 hma khan an inṭhen. Hemi hnu hian nupui dang 4 a nei leh a, chungte chu (a neih kum nen)- Khadijah Sharif (1983 kumah a nei a, 1990 chho khan a ṭhen); Khairiah Sabar (1985); Siham Sabar (1987) leh Amal al-Sadah (2000) te an ni. Ṭhenkhat chuan hei bakah hian a nupui 6_na a nei an ti a, mahse a hming hriat a nih loh bakah an innei rei lo niin an sawi. A fa neih zat pawh hi hriat chian a ni lo va, 20 aṭanga 26 vel niin an ring. 2001 kuma World Trade Centre beih a nih hnu khan a fa eng emaw zat chu Iran lamah an tlanchhia nia sawi a ni.
Muslim sakhaw tana tharum thawha beih chu a rilruah a lian chho hle a, a huat ber chu US leh Juda mite an ni. Kum 1979 khan Pakistan rama Muslim tana rammu pawl Mujahideen zawmin Afghanistan ramah Soviet Union dovin a kal ve ta a. Mujahideen tan hian sum leh ralthuam tam tak a thawh bakah Soviet Union do tur hian Arab ram hrang hrang aṭangin mi eng emawzat Afghanistan ramah a hruai lut a, Arab mipui zingah hian a lar hle. Kum 1988 khan Saudi Arabia ramah Muslim tana beitu pawl lar tak al-Qaeda hi a din ta a ni. Gulf War chungchangah Saudi lalte nen an inhmuh thiam loh avangin kum 1992 khan Saudi Arabia aṭangin hnawh chhuah a ni a, Sudan ramah a inbengbel ta a. US sipaite chetna avangin kum 1996 khan Sudan ram pawh hi chhuahsan lehin Afghanistan ramah awmhmun a khuar a, heta ṭang hian khawvel hriatin US sawrkar do a puang ta a ni. A thupekin hmun hrang hrangah pawikhawihna a thleng a, 1998 kuma Nairobi (Kenya) leh Dar es Salaam (Tanzania) khawpuia US embassy te bomb hmanga beih a nih hnu khan American Federal Bureau of Investigation's (FBI) chuan khawvela pawi khawihtu hnawksak leh man an duh zual 10 an puan zingah a telh ta a ni.
Khawvelin a hriat lar lehzualna chhan ber chu September 11, 2001 kuma World Trade Centre beih a nih, mi 3000 chuang an thihna kha a ni. Khata ṭang khan US sawrkar chuan rawlrala chete do beihpui 'War on Terror' an tih chu an puangin Osama awmna ram ni_a rin Afghanistan chu nasa taka beiin al-Qaeda humtu Taliban sawrkar chu an paih thla a, Osama ber hi chu dama chhuakin a biru zui thei hlauh thung. Kum 2001 aṭanga 2011 chhung khan khawvela mihring veh nasat ber a ni a, FBI chuan a man thei emaw, a that thei emaw hnenah dollar million 25 pek a tiam a, a hnuah million 50_ah a tisang leh. Airline Pilots Association leh Air Transport Association pawhin a lu manah hian dollar million 2 an phal ve bawk.
Afghanistan leh Pakistan ram inrina vel khawi laiah emaw a biru ni_a ringin veh reng a ni a. Kum 2005 vel aṭang khan Pakistan rama khaw pakhat Abbotabad khuaah Waziristan lam mi ṭhenkhat nen an cheng niin hriat a ni ta a ni. A chenna in ni_a rin hi Drone thlalakna te nen uluk em emin enthlak reng a ni a, chiang tawka an inhriat hnuah US President Barrack Obama thupekin United States Naval Special Warfare Development Group (SEAL Team Six) leh Central Intelligence Agency SAD/SOG ṭangkawpin beihpui 'Operation Neptune Spear' ti_a an vuah chu thlakin May 2, 2011, zing dar 1 vel khan kah hlum a ni ta a ni. A ruang hi Afghanistan rama US sipai hmunpuiah lak niin amah ngei a ni tih finfiah a ni a. Hemi hnu hian lawng lian USS Carl Vinson chhungah Muslim puithiam Imam pakhatin thlahna hun a hman hnuin a ruang hi tuipuiah paih a ni ta niin sawi a ni.
Abbotabad khuaa Bin Laden an thahna in hi Pakistan sipaite trainning_na hmun Military Academy atanga mel 1 vel leka hla a ni a, Pakistan khawpui Islamabad aṭang pawhin km 100 leka hla a ni. He in hi Muslim mi ṭhenkhatin hmun thianghlim leh hmun serha an hman mai an hlauh avangin kum 2012 February thla khan Pakistan sawrkar chuan an nawr chhe vek a, kum 2013 February thla khan dollar maktaduai 30 chuang sengin intihhlimna hmun (amusement park) atan siam a ni ta a ni.
No comments:
Post a Comment